Công cụ đếm câu cho biết văn bản có bao nhiêu câu, trung bình mấy chữ một câu và câu nào vượt 25 chữ, kèm bảng liệt kê từng câu. Viết tắt như TP., TS., v.v. và số thập phân 2.095 không bị cắt thành câu mới, lỗi mà bộ đếm dựa trên dấu chấm đơn thuần hay mắc. Mọi phép đếm chạy trên trình duyệt, không lưu dữ liệu.
Cách đếm câu khi tiếng Việt đầy chữ viết tắt
Câu kết thúc ở dấu chấm, chấm than, chấm hỏi, dấu chấm lửng hoặc ở chỗ xuống dòng; trước khi cắt, công cụ loại trừ những dấu chấm không kết thúc câu.
- Chuẩn hoá văn bản về NFC rồi đọc lần lượt từng ký tự. Dấu đóng ngoặc hay dấu nháy đứng ngay sau dấu kết câu vẫn thuộc câu trước.
- Không tách khi sát sau dấu chấm không có khoảng trắng: 2.095, v.v., Q.1, demtuonline.com.
- Không tách sau viết tắt trong danh sách của site (TP., TS., PGS., GS., ThS., BS., Tr., Vd.…), sau số thứ tự như “1.” và sau một chữ cái in hoa đơn lẻ như “P.”.
- Dấu chấm lửng mà ngay sau là chữ thường thì không tách, vì đó là chỗ ngừng giữa câu chứ không phải hết câu.
- Đoạn cắt ra phải có ít nhất một chữ cái hoặc chữ số mới được tính là câu, nên dòng “***” không làm tăng số câu.
- Mỗi câu được đếm chữ (tiếng) và ký tự. Câu dài hơn ngưỡng tô vàng, câu dài nhất tô nổi trong bảng.
Ô kết quả gồm số câu, chữ trung bình mỗi câu, số chữ của câu dài nhất và ngắn nhất, số câu quá dài và tổng số chữ. Nút “Sao chép danh sách câu” cho bạn danh sách đánh số, mỗi câu kèm số chữ, để dán vào ghi chú biên tập. Danh sách viết tắt nằm trong tham số của site nên chủ site bổ sung được; quy tắc tách câu dùng chung cho mọi công cụ được ghi ở trang phương pháp đếm.
Ngưỡng câu dài lấy từ khuyến nghị viết rõ ràng
Công cụ đánh dấu câu dài hơn 25 chữ và coi trung bình 15–20 chữ một câu là dễ đọc.
Hai mốc này lấy theo các hướng dẫn viết rõ ràng cho văn bản tiếng Anh như của Plain English Campaign. Tôi không tìm được nghiên cứu nào đo riêng cho tiếng Việt, nên site dùng tạm và coi đây là ước tính. Một chữ tiếng Việt là một tiếng, ngắn hơn một từ tiếng Anh, nên cùng số chữ, câu tiếng Việt thường chứa ít ý hơn. Tôi coi ngưỡng này là đèn báo để đọc lại câu, không phải luật: một câu 30 chữ liệt kê tên sản phẩm vẫn dễ hiểu, còn câu 22 chữ lồng ba mệnh đề phụ thì không.
Ví dụ: đoạn bài của cộng tác viên gửi tòa soạn
Biên tập viên một tạp chí dán đoạn mở bài của cộng tác viên vào công cụ đếm câu và nhận về 4 câu, 51 chữ, trung bình 12,8 chữ một câu.
| # | Câu | Chữ | Ký tự |
|---|---|---|---|
| 1 | Bài viết của cộng tác viên về thói quen đọc sách. | 11 | 49 |
| 2 | Theo TS. Lê Hoa, sinh viên đọc trung bình 2,5 cuốn mỗi tháng, thấp hơn nhiều so với kỳ vọng của các thư viện đại học v.v. nhưng cao hơn năm trước. | 32 | 146 |
| 3 | Tôi đồng ý… nhưng chưa đủ! | 6 | 26 |
| 4 | Vì sao? | 2 | 7 |
Câu 2 dài 32 chữ nên bị tô vàng, dù chứa “TS.” và “v.v.” mà công cụ không cắt nhầm. Trung bình 12,8 trông rất ổn, nhưng con số ấy che mất một câu quá dài bị hai câu ngắn kéo xuống. Vì vậy nên nhìn cột “câu dài nhất” trước cột trung bình. Cách sửa hợp lý là ngắt sau “mỗi tháng” thành hai câu.
Hai phép đo khác trong bộ kiểm thử: Mẫu B của site có 3 câu, câu dài nhất 14 chữ, trung bình 8,3; chuỗi “TP. HCM rộng 2.095 km2. Đẹp!” chỉ có 2 câu.
Trường hợp đặc biệt: thơ, văn bản dán từ PDF, viết tắt lạ
Số câu lệch với cảm nhận thường rơi vào bốn tình huống sau.
- Thơ và danh sách: mỗi lần xuống dòng là một ranh giới, nên hai dòng lục bát không có dấu chấm vẫn thành 2 câu.
- Văn bản dán từ PDF bị ngắt dòng giữa câu, một câu có thể thành hai ba “câu”. Chạy nối dòng bị ngắt trước rồi mới đếm.
- Viết tắt ngoài danh sách vẫn bị tách: “KS. xây dựng” thành hai câu, cắt ngay sau “KS.”.
- Ba dấu chấm “…” được xử lý như dấu chấm lửng: “Chờ đã… Không được.” là 2 câu, còn “Chờ đã… nhưng rồi thôi.” là 1.
Công cụ liên quan
- Kiểm tra câu dài tô câu ngay trong văn bản, đỏ khi quá ngưỡng, vàng khi sắp chạm, tiện sửa trực tiếp.
- Tách câu đưa mỗi câu xuống một dòng để bạn soát hoặc dán vào bảng tính.
- Độ dễ đọc tiếng Việt cho điểm dựa trên độ dài câu và tỉ lệ từ dài.
- Đếm đoạn văn khi đề bài yêu cầu số đoạn hoặc bạn muốn biết đoạn nào quá dài.
Câu hỏi thường gặp
Word có đếm số câu không?
Có, nhưng không nằm trong hộp Word Count. Vào File → Options → Proofing, bật “Show readability statistics”, rồi chạy kiểm tra chính tả; bảng thống kê hiện số câu và số từ trung bình mỗi câu. Word chỉ hiện bảng cho ngôn ngữ vừa được kiểm tra, nên với văn bản tiếng Việt, công cụ đếm câu trên trình duyệt thường nhanh hơn.
Một câu tiếng Việt bao nhiêu chữ thì bị coi là dài?
Công cụ đánh dấu câu hơn 25 chữ, mốc lấy từ khuyến nghị viết rõ ràng cho tiếng Anh và dùng như ước tính. Văn nghị luận cho phép câu dài hơn tin tức hay mô tả sản phẩm. Câu dài vẫn ổn nếu đọc một lần là hiểu; câu cần đọc lại mới là câu nên ngắt.
Dấu chấm phẩy và dấu hai chấm có tách câu không?
Không. Công cụ chỉ tách ở dấu chấm, chấm than, chấm hỏi, dấu chấm lửng và chỗ xuống dòng. Chấm phẩy, hai chấm, gạch ngang đều nằm trong câu, nên câu “Tối nay; mai đi: được không” vẫn tính là 1 câu. Muốn câu ngắn lại, thay chấm phẩy bằng dấu chấm.
Vì sao số câu đếm được nhiều hơn tôi đếm tay?
Nguyên nhân hay gặp nhất là xuống dòng giữa câu, nhất là văn bản copy từ PDF hoặc email. Mỗi dòng như vậy thành một câu riêng. Nguyên nhân thứ hai là viết tắt không có trong danh sách, như “KS.” hay “CN.”. Mở bảng từng câu để thấy chỗ bị cắt, nối dòng rồi đếm câu lại.
Câu chỉ có một chữ như “Đẹp!” có được tính không?
Có. Bất kỳ đoạn nào kết thúc bằng dấu kết câu và chứa ít nhất một chữ cái hoặc chữ số đều là một câu, dù chỉ một chữ. Câu đặc biệt, câu cảm thán ngắn trong văn miêu tả vì vậy vẫn kéo trung bình chữ mỗi câu xuống. Dòng chỉ gồm ký hiệu như “***” thì không tính.
Căn cứ và nguồn
- Unicode Standard Annex #29: Unicode Text Segmentation: mục ranh giới câu, nêu các trường hợp dấu chấm không kết thúc câu.
- Free guides — Plain English Campaign: tài liệu How to write in plain English, khuyến nghị độ dài câu trung bình.
- Get your document’s readability and level statistics — Microsoft Support: số câu và số từ mỗi câu trong Word.
Kiểm tra: 16/09/2026. Ngưỡng câu dài là tham số biên tập có thể chỉnh trong cấu hình site, không phải quy định của Bộ GD&ĐT hay của tòa soạn nào.